Hướng dẫn Đào Coin Cơ bản: PoS (Proof-of-Stake) là gì? PoW (Proof-of-Work) là gì?

Xem nhanh nội dung

    Khi thường xuyên tiếp xúc với cộng đồng tiền điện tử, ắt hẳn bạn sẽ có dịp chứng kiến các cuộc tranh luận về Proof-of-Work (Bằng chứng Công việc, gọi tắt là PoW) và Proof-of-Stake (Bằng chứng Cổ phần, gọi tắt là PoS).

    Đối với các fan trung thành của PoW, thì nó là hệ thống giao dịch theo quan điểm của Satoshi Nakamoto dành cho tiền điện tử. Còn những người ủng hộ PoS, mặt khác, cho rằng việc khai thác/đào coin (mining) đã lỗi thời, kém hiệu quả và thiếu an toàn so với staking.

    Có thể bạn quan tâm:

    Staking là gì? Mining là gì?

    • Staking: Là hoạt động sử dụng thuận toán Proof-of-Stake, mà ở đó người dùng được yêu cầu mua coin và lưu giữ chúng trong ví của họ trong một khoảng thời gian cụ thể, tương tự như việc gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng và hưởng lãi suất cố định theo chu kỳ được nêu trong quy định hợp đồng. Trữ coin mang ý nghĩa hỗ trợ mạng lưới và bạn sẽ nhận được phần thưởng tùy theo thời gian coin nằm trong ví của bạn, điển hình hiện nay là Ethereum và NEO.
    • Mining: Hay còn gọi là đào coin, là hoạt động sử dụng sức mạnh tính toán để xử lý các thuật toán liên quan đến mạng lưới Blockchain. Bạn có thể lựa chọn đào coin một mình hoặc tập thể (tham gia vào mining pool) đều được.

    Vậy tóm lại, giao thức nào tốt hơn? PoW hay PoS? Rất khó để xác định bởi vì quan điểm mỗi người sẽ khác nhau, nhưng để lựa chọn chuẩn xác hơn, hãy đọc tiếp bài viết cắt nghĩa Proof-of-Work và Proof-of-Stake của Thitruongcoin.vn dưới đây nhé!


    Proof-of-Work là gì?

    Khi Satoshi Nakamoto tạo ra Bitcoin vào năm 2009, ông ấy/anh ta/họ đã hình dung ra một loại tiền tệ phụ thuộc vào một hệ thống đồng thuận không đáng tin và phân tán. Điều này cho phép Bitcoin trở nên phi tập trung cả về mặt công nghệ lẫn tài chính.

    Ví dụ, khi bạn giao dịch tiền bạc thông qua một hệ thống uy tín, một bên thứ ba (như là ngân hàng, thẻ tín dụng/thẻ ghi nợ, Paypal) sẽ xử lý những giao dịch này trong điều khoản về tín dụng và ghi nợ. Nếu Mark gửi Sally $100 USD, tổ chức đó sẽ trừ đi tài khoản của Mark $100 và chuyển cho Sally $100. Tất cả khoản tiền đều được nắm giữ và giải quyết bởi một bên thứ ba, vì vậy không có quỹ giao dịch nào thuộc về Mark hay Sally cho đến khi họ rút tiền ra khỏi hệ thống.

    Bitcoin thì khác với các trung tâm tài chính truyền thống bằng tính chất không đáng tin cậy. Điều này không có nghĩa là bạn không thể tin tưởng Bitcoin và Blockchain với tiền bạc của bạn. Trên thực tế, thì hoàn toàn ngược lại. Bản chất không đáng tin của Bitcoin cho phép trao đổi ngang hàng (peer-to-peer/P2P) mà không cần một bên trung gian thứ ba.

    Lúc này, những tổ chức trung gian truyền thống được thay thế bằng các thợ mỏ, và các thợ mỏ này sẽ thay mặt các chủ sở hữu Bitcoin làm việc để biết rằng giao dịch đã được xử lý thành công. Để thấy rằng các giao dịch này đã được chấp thuận, thợ mỏ sẽ ủy thác sức mạnh xử lý cho việc giải quyết các thuật toán mã hóa bên trong mỗi giao dịch. Và chúng ta có cụm từ "Proof-of-Work" từ hoạt động này.


    Bên dưới "bầu trời" hệ thống Proof-of-Work (PoW), các thợ mỏ sẽ cạnh tranh để xác minh rằng tất cả giao dịch bên trong khối ứng viên (khối đang trong quá trình xây dựng) là hợp pháp. Để làm điều này, họ phải giải quyết các câu đố được mã hóa để xác minh tính toàn vẹn của các coin được giao dịch. Thợ mỏ đầu tiên giải quyết thành công các câu đố sẽ được nhận một phần tiền giao dịch, còn được gọi là phần thưởng khối (block reward). Một khi vấn đề được giải quyết, các giao dịch sẽ tạo ra một block được lưu trữ như là một sổ cái công khai trên Blockchain, và thợ mỏ sẽ công bố giải pháp đến toàn bộ mạng lưới.

    Như bạn có thể thấy, PoW được quyết định bởi sự cạnh tranh và tính toán đầu ra. Giống như một cuộc thi toán quốc tế mà trong đó một định luật chưa chứng minh (block) được đưa ra cho các thí sinh (thợ mỏ). Bất cứ ai giải quyết xong "bài toán" trên sẽ được thưởng (block reward), và "bài giải" lúc đó sẽ được đăng lên internet cho tất cả mọi người cùng thấy (khối được thành lập trong Blockchain).

    Proof-of-Stake là gì?

    Proof-of-Stake thì hoàn toàn khác với Proof-of-Work. Thay vì xây dựng các khối thông qua đầu ra công việc, người tạo ra một khối được xác định bởi phần chia sẻ của họ, hoặc cổ phần, bằng một loại tiền tệ.


    Trong hệ thống này, các thợ rèn (forger: cách gọi thợ đào của PoS) được lựa chọn để xây dựng các khối dựa trên số tiền họ đặt cọc theo đơn vị tiền tệ và độ tuổi của cổ phần bên trong mạng lưới của Blockchain.

    Ví dụ như bạn đang có 500,000 QTUM trong tay, thì bạn sẽ có nhiều khả năng tạo ra khối ứng viên hơn người chỉ có 100,000 QTUM. Và nếu bạn nắm giữ 500,000 QTUM đó trong cùng một địa chỉ suốt một năm, bạn sẽ có nhiều khả năng tạo ra khối tiếp theo hơn người cũng có 500,000 QTUM nhưng thời gian hold trong cùng một địa chỉ network chỉ mới được nửa năm.

    "Khuyến mãi" thêm một ví dụ cụ thể hơn nữa, hãy mường tượng rằng nó tương đương với tỷ lệ thắng xổ số của bạn sẽ gia tăng dựa trên hai yếu tố:

    #1: Số tiền bạn bỏ ra để mua xổ số

    #2: Thời gian bạn dành ra để chơi xổ số

    Hiện tại, bạn sẽ không kiếm được hàng triệu đô la bằng cách staking loại tiền tệ PoS mà bạn yêu thích, nhưng bạn có thể kiếm được một khoản thu nhập thụ động kha khá trên mức đầu tư tăng dần của bạn.

    Một điều quan trọng cần lưu ý là, đối với một cổ phần được chọn, nó phải được lưu trữ trên một địa chỉ thuộc mạng lưới của đồng coin đó. Vì vậy, như ví dụ nêu trên, bạn sẽ cần phải lưu trữ QTUM trong ví cốt lõi chính thức của mạng lưới QTUM.

    Ngoài ra, trong hệ thống PoS sẽ không có các block-reward, và thợ rèn chỉ được thưởng các khoản phí giao dịch.

    Phân loại coin với Proof-of-Work (PoW) và Proof-of-Stake (PoS)

    • PoW coin: Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Monero
    • Lai giữa PoW với PoS (hybrid): Dash, Stratis, HShare, Pivx
    • PoS coin: Cardano, OmiseGo, QTUM, Ardor

    Kết luận

    Những người ủng hộ PoW sẽ "tuyên truyền" rằng giao thức này cho phép tiền điện tử vận hành hiệu quả hơn trong vai trò là một loại tiền tệ. Còn ở mô hình PoS, thì họ lại cho rằng, việc khuyến khích người dùng đặt cược vào coin của họ một khoảng thời gian dài, điều này khiến họ không thể chủ động và đối diện nhiều rủi ro.

    Tuy nhiên, "người hâm mộ" PoS sẽ kịch liệt bảo vệ những điểm mạnh của hệ thống mà họ yêu quý. Bao gồm việc nó giải quyết được những vấn đề tiêu thụ năng lượng mà Bitcoin tạo ra.


    Khi mạng lưới của Bitcoin càng thu nạp thêm nhiều giao dịch và người dùng, sẽ kéo theo yêu cầu sức mạnh tính toán để đáp ứng cho sự tăng trưởng. Càng cần thêm sức mạnh tính toán cho mạng lưới, thì càng có nhiều hàm băm (hashrate) gia tăng trong khó khăn. Độ khó càng tăng thì lại càng đòi hỏi một khối lượng công việc mà một máy tính phải thực hiện để tạo khối, và đó chính là nguyên do của sự tiêu thụ năng lượng ngày một "khủng" hơn của mạng lưới Bitcoin.

    Tóm lại, sự tăng trưởng của Bitcoin và độ khó khi mining bị ràng buộc theo cấp số nhân với mức tiêu thụ năng lượng, và đây chính là vấn đề nan giải của mô hình PoW. Cũng là lý do khiến chỉ một mình mạng lưới của Bitcoin cũng đã tiêu tốn năng lương nhiều hơn 159 quốc gia cộng lại.

    Đồng thời, Proof-of-Stake còn bảo vệ Blockchain khỏi các cuộc tấn công 51%. Như chúng ta thấy gần đây ở trường hợp "nội chiến" giữa Bitcoin Cash và Bitcoin, sức mạnh khai thác không cân xứng có thể dẫn đến sự tập trung thực tế của mạng lưới Blockchain.

    Nhằm kiểm soát một phần lớn PoW Blockchain, một trình xác thực sẽ phải sở hữu 51% hoặc hơn nguồn cung cấp tổng thể của loại tiền điện tử đó. Ví dụ, để một người nào đó tấn công vào Blockchain của Cardano, họ sẽ phải trả $609,286,157.643 trị giá của Cardano để làm việc đó. Và việc này sẽ không thể nào xảy ra.


    Nhìn chung, cả PoS lẫn PoW đều có những lúc thăng, lúc trầm, nhưng điều cuối cùng cần lưu ý đó là khi tất cả các coin của một loại tiền tệ đã được "đúc" và lưu hành, phần thưởng khối sẽ không còn tồn tại nữa. Điều này có khả năng đẩy các coin thuộc giao thức PoW cập nhập sang mô hình PoS trong thì tương lai, vào thời điểm nào thì... chúng ta hãy cùng nhau chờ xem nhé!


    Cám ơn bạn đã đọc bài viết của https://thitruongcoin.vn/ – Hãy truy cập vào website thường xuyên để theo dõi tin tức Bitcoin hôm nay, những chủ đề nóng hổi về tiền điện tử, Blockchain, chia sẻ thông tin ICO Review, v..v... Chúc bạn nhiều niềm vui và may mắn!

    Zaja Cash